Natuurgebied

Rozemaai

De stadsbouwmeester Antwerpen heeft de combinatie Buro Lubbers en Infrabo geselecteerd voor het ontwerp van een masterplan voor het publieke domein van Rozemaai. Deze Antwerpse wijk wordt gefaseerd herontwikkeld en vraagt om een krachtig ruimtelijk raamwerk waarbinnen toekomstige ontwikkelingen plaats kunnen vinden. Buro Lubbers heeft een concept ontworpen voor een hoogwaardige en duurzame woonomgeving met een herkenbare identiteit. De hoofdingreep is het openmaken van het beekdal. Dit creëert kansen voor natuurontwikkeling, waterberging en recreatie alsook voor een aansluiting op de omliggende natuurgebieden. De ruimtelijke ontwikkelingen bieden bovendien aanleidingen om de sociale cohesie in de wijk te verbeteren en bedrijvigheid te stimuleren. Het concept voor het masterplan is gebaseerd op drie ruimtelijke lagen die samen een blauw-groen-grijs raamwerk vormen: water, groen en routing. Binnen het raamwerk vinden verschillende bouwvelden en functies (recreatie, parkeren, paviljoens) een logische plek. Het raamwerk onderscheidt grofweg een natuurlijk beekdalpark en ‘cultuurlijke’ buurten die vloeiend in elkaar overlopen. Een overkoepelende beeldkwaliteit creëert een herkenbare identiteit: een waterrijke en groene woonomgeving die uitnodigt tot verblijf en ontmoeting, sport en spel.

Duits lijntje

In opdracht van de provincie Noord-Brabant en de gemeente Veghel heeft Buro Lubbers onderzoek gedaan naar de reactivering van het Duits Lijntje, een in onbruik geraakte spoorlijn. Het herstel van de spoorlijn wordt beschouwd als de katalysator van tal van ontwikkelingen op het gebied van natuur, waterberging, wonen, werken en recreatie. Een voorbeeld van integrale gebiedsontwikkeling als kwaliteitsimpuls van de regio. De bodem en de ontstaansgeschiedenis van de streek hebben gezorgd voor een variatie aan landschapstypen: beekdalen, agrarisch landschap en bosgebieden. Deze grote diversiteit dient als uitgangspunt voor zowel stedelijke uitbreidingen als landschapsontwikkelingen langs het spoorlijntje. Hierdoor blijft de maat en schaal van het landschap behouden terwijl er ook ruimte is voor nieuwe eigentijdse ontwikkelingen.

Plankaart Stadhouderspark

Stadhouderspark

Duizenden dienstplichtigen passeerden sinds 1938 de poorten van de Frederik Hendrikkazerne in Vught, maar sinds een paar jaar is de kazerne niet meer in gebruik. Ook de sportterreinen ten zuiden van de kazerne zijn in onbruik geraakt. De vrijgekomen terreinen worden nu getransformeerd tot een bijzonder woonmilieu dat optimaal inspeelt op de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied. Tegelijkertijd biedt deze ontwikkeling de mogelijkheid om de dorpsrand van Vught op een hoogwaardige wijze te beëindigen. Buro Lubbers en Soeters Van Eldonk maakten een stedenbouwkundig plan en een beeldkwaliteitsplan voor het Stadhouderspark. Buro Lubbers stelde vervolgens ook een inrichtingsplan op voor de openbare ruimte. Het Stadhouderspark is een gedurfd plan voor een parkachtige woonwijk. Het laat zien dat traditionele tuinen niet noodzakelijk zijn wanneer het landschappelijke karakter van een gebied volledig wordt benut. Woningen als gasten tussen de bomen.

Groot Speijck

Groot Speijck is het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten voor de Oisterwijkse Bossen en Vennen. In aansluiting op de nieuwbouw van het centrum is de (ruimere) omgeving heringericht. 150.000 bezoekers per jaar zullen het bezoekerscentrum gebruiken als uitvalsbasis voor het omliggende natuurgebied.

Groot Speijck vormt door zijn bundeling van functies en voorzieningen een tegenhanger van de ongerepte natuur. Dit contrast wordt benadrukt door de natuurlijk hoge ligging van het bezoekerscentrum op een plateau. Vanaf hier zijn de verschillende sferen in het natuurgebied goed waarneembaar. De herinrichting benut en versterkt dit ruimtelijke en functionele onderscheid door meer openheid rond het centrum te creëren.

Verder zijn de randen van het plateau geaccentueerd en is er een vloeiende overgang gerealiseerd tussen de hoofdroute en het terras bij het gebouw. Strategisch geplaatste hogere (zit)randen leiden de bezoekersstromen in goede banen. De materialisatie van de herinrichting sluit zowel aan op de natuurlijke kleur van de bosgrond als op het blanke zand van het plateau. Het zandkleurige asfalt op het terras legt een duurzame basis voor intensief gebruik. Randen van beton met het reliëf van ruw hout en zitgedeeltes van gezaagde stammen completeren het beeld. In functioneel opzicht is het parkeren herschikt en zijn de stromen voor auto- en langzaamverkeer gescheiden.

Het resultaat is een open plek in het bos, waar routes samenkomen bij een gebouw dat zich aan alle zijdes oriënteert; de springplank naar het natuurgebied.

Brood en Spelen De HennepHub

In het kader van de ideeënprijsvraag Brood en Spelen ontwikkelde een multidisciplinair team een uniek concept voor hennepproductie op de Brabantse zandgronden. De voordelen van vezelhennep als wisselteelt zijn aanzienlijk. Het verbetert de bodem, het toekomstperspectief van de boer en het heeft recreatief potentieel. Omdat elk onderdeel van de plant bruikbaar is als grondstof of halffabricaat, profiteren ook verschillende industrieën die reeds aanwezig zijn in de regio van de hennepteelt.

De Hennephub brengt boeren en bedrijven samen in een living lab voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe productiemethodes, verwerkingssystemen en producttoepassingen van vezelhennep. Het is de kraamkamer van een innovatieve hennepindustrie en dus van een duurzame toekomst van het platteland. Resultaten worden zowel gepresenteerd in een showroom als buiten op het land waar bebouwing en inrichtingselementen laten zien dat hennep hét bouwmateriaal is van de toekomst. Zo wordt de Hennephub het uithangbord van een hightech biobased industrie en een nieuwe economische trots van de regio.

Bijzonder is dat ontwerpers, boeren, grondeigenaren, producenten en onderzoekers hun krachten hebben gebundeld voor dit baanbrekende én haalbare plan

Steenovens Fortmond

Aan de IJssel tussen Deventer en Zwolle hebben meer dan twintig steenovens gestaan. Vele hiervan zijn vandaag de dag onherkenbaar, maar toch zijn er nog sporen aanwezig in het landschap: kleigaten, dijkjes en relicten. Een van deze ovens, Steenovens Fortmond, heeft de potentie uit te groeien tot een belevenisvolle plek. Ons motto: beleef de ruimte en ervaar de tijd. Wij zijn getroffen door de schoonheid van Fortmond zoals die nu is. De ruige vegetatie, de talrijke vogels, de majestueuze schoorsteen, de ligging aan het water en bovenal de geheimzinnige ovens spreken tot onze verbeelding. Dit moment in de cultuurhistorie vieren we door een subtiele operatie van de plek bestaande uit onderzoeken, voorbereiden, opereren, repareren en beschermen, herstellen en activeren. Als anatomen snijden we door de artefacten en het landschap om de innerlijke gelaagdheid van Fortmond bloot te leggen. Uiteindelijk biedt het geopereerde steenoventerrein de bezoeker verschillende zintuiglijke en esthetische ervaringen van de cultuurgeschiedenis in relatie tot het landschap.

PerkPolder

In Zeeland is door de komst van de nieuwe Westerschelde-tunnel het veer Kruiningen-Perkpolder uit de vaart genomen. Dit betekende een groot verlies van werkgelegenheid en economische dynamiek voor zowel Kruiningen en Perkpolder als de omliggende regio’s. Om dit verlies te compenseren wordt het gebied Perkpolder herontwikkeld. Het doel is om van Perkpolder een aantrekkelijk woon-, verblijf en recreatielandschap te maken door het bestaande, relatief eenvormige landschap te transformeren tot een afwisselend landschap. De nieuwe inrichting van Perkpolder wordt geïnspireerd op dijkpatronen, de bodemhoogte, de zoetwatervoorziening, de dynamiek van het getij, bestaande eigendomsgrenzen en bestaande bebouwing. Uiteindelijk zal er een nieuw dorpshart verrijzen, de haven worden gevormd tot een fraaie ontmoetingsplek en zullen er natuur en een golfbaan worden ontwikkeld. Het plan voor Perkpolder is een treffend voorbeeld van ontwikkelingsplanologie waarin Buro Lubbers vanaf het eerste begin een belangrijke rol speelt. Van ontwikkelingsintentie tot inrichtingsplan.

Groot duijfhuis

Zeven boerenerven uit verschillende periodes in Liempde worden heringericht. Voor één van de erven, Groot Duijfhuis, heeft Buro Lubbers een visie opgesteld, die niet alleen het erf een kwaliteitsimpuls geeft, maar de boerderij ook een recreatieve betekenis geeft in de omgeving. Groot Duijfhuis functioneert van oudsher als een autarkisch en multifunctioneel systeem met een economische, ruimtelijke en sociale betekenis voor de omgeving. Zo hield de boerderij met pacht- en oogstopbrengsten bijvoorbeeld het nabijgelegen klooster in stand. Dit systeem willen we weer zichtbaar en ervaarbaar maken. Dat doen we door het Groot Duijfhuis aan te sluiten op een recreatieve route in de omgeving. Het nieuwe informatiecentrum maakt de boerderij tot hét startpunt van de wandeling door het Dommeldal. Door het Groot Duijfhuis in zijn omgeving te ervaren, krijgt de wandelaar inzicht in het grotere landschappelijke, economische en sociale systeem waar de boerderij vroeger deel van uitmaakte. Ook op het erf wordt het systeem zichtbaar gemaakt met een wandeling. De bezoeker wordt door de rijke cultuurgeschiedenis geleid, van het geriefbosjes tot het voorerf, van de bloemen- en moestuinen tot de fruitgaarden met schapen, van de duiventoren tot de Dommel, van de paardenstal tot het agrarische erf en de Vlaamse schuur.

Oostvaardersland

In 2009 schreef Staatsbosbeheer een prijsvraag uit voor een innovatief ontwerp voor een nieuw bezoekerscentrum bij de Oostvaardersplassen. Het bezoekerscentrum diende een vanzelfsprekende en hoogwaardige entree te vormen tot de natuur. Buro Lubbers stelde een visie op waarin landschap en architectuur een spannende dialoog met elkaar aangaan. Het uitgangspunt vormde het unieke samenspel tussen natuur en cultuur dat het Oostvaardersveld zo typeert. Zoals het museum in zalen haar pronkstukken tentoonstelt, zo laten de kamers van het Oostvaardersveld haar bijzondere natuur zien. De sporen van het rechthoekige grid van de polder en de huidige natuur van bossen, beplanting, lanen, plassen en poelen vormen de grenzen van de kamers. Dijken rond de kamers omlijsten de natuur. Verschillende routes verbinden de kamers. Naast hoofdroutes langs bijvoorbeeld de slotenstructuur, zijn er dolende routes die ruimte laten voor ontdekking en avontuur. Omdat elke route zijn eigen charme heeft, is elk bezoek anders. Het bezoek begint in het Natuuractiviteitencentrum.